Uncategorized


مهدی عبداللهیاکتبر 12, 20181min00

دین اسلام و معارف دینی قابلیت سرپرستی همه نیازهای بشر را در جهت بندگی خدای متعال در همه حوزه های فردی و اجتماعی و در سطوح گوناگون (کلان و خرد) دارد بلکه سعادت آخرت و حتی سعادت دنیای بشریت در گرو اقامه دین در جامعه است، بنابراین محتاج شناخت، بسط و اقامه دین هستیم.

فقه، دانش فهم و اقامه دین است و تفقه، فهم دین و فهم چیستی و چرایی و چگونگی اقامه دین است و فقهای شیعه، همواره در یک سیر تکاملی، در توسعه ظرفیتهای فقاهت کوشیده و در زمان حاضر خصوصاً پس از انقلاب اسلامی، با تغییر مقیاس نیازهای فردی به اجتماعی و حکومتی، و شکل گیری مسائل، موضوعات و نیازهای نوین، ضرورت توسعه فقاهت بیش از گذشته احساس میشود.

یکی از منابع فقه، نصوص دین و شریعت است که عبارتند از قرآن کریم و روایات اهل بیت علیهم السلام. فقهاء شیعه در بهره مندی از این منابع غنی با حداکثر جهد در اجتهاد و حد اکثر وسع در استنباط، همواره در بسط معارف و ترویج عقائد و تبیین احکام الهی کوشیده اند لکن نمی توان ظرفیت بی انتهای این منابعی که «لاتفنی عجائبه و لاتنقضی غرائبه» و یا «یجری کما تجری الشمس و القمر» را محدود به همین مقدار از بذل جهد و استفراغ وسع دانست بلکه در ادامه تکامل معرفتی و تطور روشیِ فقاهت و اجتهاد، می توان امید به افزایش بهره مندی از این منابع انیق و عمیق داشت.

در این راستا، پس از اثبات این مهم که معارف دین، منظومه ای هماهنگ و منسجم است و به میزان توسعه دستیابی به این نظام و انسجام می توان در توسعه فهم دین از منصوصات و منقولات بهره برد، درواقع استنباط و اجتهاد به میزان اشراف بر آیات و روایات و عرضه آنها به همدیگر و تشکیل شبکه مرتبط مفاهیم، می تواند کامل تر شود و معارف و احکام با افزوده کمی و کیفی قابل توجهی، از طریق ایجاد این شبکه معنایی، از آیات و روایات قابل استیفاد است، به عبارت دیگر استظهار از آیات و روایات وقتی کاملتر می شود که اشراف بر قیود و قرینه های کلام وحی و معصومین کاملتر شود و ازینرو عرضه آیات و روایات بر یکدیگر با روشی نظام مند و با ترسیم منظومه معارف دین می تواند استظهار را کاملتر کند و همچنین فراتر از استظهار و استناد به ظهور آیات و روایات، دستیابی به باطن آیات و روایات را نیز ممکن می سازد و البته قواعد تشکیل این شبکه و قواعد استیفاد احکام و معارف از طریق آن قابل استحصال است …